Mala Oksaayidii Gilayooksaalii Asiidii Oksaalikii
Glyoxal hir’isuu cimaa waan qabuuf gocha asiidii naayitriik cimaa oksaayidii ta’een saffisaan gara asiidii oksaalikii oksaayidii ta’uu danda’a. Sababoota akka dhiyeessii meeshaalee jallisii, gatii, fi teeknooloojii irraa kan ka’e malli kun dorgommii gabaa gaarii kan hin qabnee fi industirii hin taane.
Kana malees, maloonni sinteetikii asiidii oksaalikii biroo ni jiru:
(1) Mala qophii kaarboon daayi’oksaayidii: Kaarboon daayi’oksaayidiin jalqaba gara gidduugaleessatti hir’ata
CO2
achiis gara wantoota orgaanikii birootti jijjiirama. Asiidiin oksaalikii kan argamu sirna kaarboon daayi’oksaayidii adda addaa mala elektirookeemikaalaa fi γ-ray, ifa aduu ykn ibsaa meerkikurii dhiibbaa olaanaa qabuun ibsuudhaani.
(2) Mala alkaaliin baqsuu meeshaalee seeloosiin badhaadhan fayyadamuun: Walnyaatinsi meeshaalee seeloosiin badhaadhan (kan akka muka balfaa, qamadii fi kkf) fi alkaaliin cimaan inorganik 513–558 K irratti waliin baqfamee oksaaleetii %50 ol maddisiisa. Kiristaalonni oksaaleetii kiristallisaayizeeshiniin kan boba’an yoo ta’u, sana booda asiidiin salfiyuurikii asiidii oksaalikii xumurame argachuuf itti fayyadama. Malli kun adeemsa salphaa asiidii oksaalikii qopheessuu qaba, garuu saffisi jijjiirraa dabarsoo tokkoo gadi aanaa (%35 gadi, fayyadamni alkaaliin ol’aanaa, fi faalama naannoo cimaa dha.
(3) Mala oomisha meeshaalee jallisii dhagaa boba’aa: Peetii adda addaa irraa akka meeshaa jallisiitti kan qophaa’udha. Fakkeenyaaf, asiidiin oksaalikii karaa oksideeshinii asiidii naayitriik kan uumamu peet gosa Sphagnum fi Polytrichum irraati. Walnyaatinsi kun 343 K irratti sa’aatii 8-9f kan raawwatamu yoo ta’u, oomishni hanga %95 ta’a. Meeshaaleen jallisii kan akka dhagaa boba’aa asiidii oksaalikii oomishuuf yeroo itti fayyadaman oomishni isaas %51 ga’a.
Shandong Pulisi Chemical Co., Ltd. – Ogeessa Asiidii Oksaalikii (Asiidii Itaanidiyooyik).
Yeroo barreeffamaa: Ebla-20-2026
