Oomishaalee qulqullina manaaf mijatoo ta’an yeroo ilaallu, wantootni jalqaba sammuutti dhufan tarii asiraata adii fi soodaa ta’uu hin oolu. Garuu lamaan kana qofa irratti hin daangeffamne; dhugaa dubbachuuf, oomishoonni qulqulleessituu naannoodhaaf mijatoo ta’an kanneen biroo naannoo manaatti fayyadama bal’aa kan qaban yoo ta’u, yeroo tokko tokko immoo caalaatti hojjetan jiru.
Wanti qulqulleessituu magariisaa “asiidiin siitiik” jedhamu sun jalqaba irratti xiqqoo sitti dhaga’amuu danda’a. Garuu qulqulleessituu manaa asiidii qabu beekamaa jaarraa hedduuf turedha-jalqaba dhuma bara 1700moota keessa dhangala'aa loomii irraa adda baafame. Kanaafuu asiidiin sitriik akkamitti qulqulleessa? Mala qulqullina manaa torba walitti qabnee jirra, kunis bu'aa guddaa akka argattan isin gargaara.
Fayyadama asiidii sitriik keessa osoo hin seenin dura jalqaba maal akka ta’e hubachuu qabna. Budaan kun firii sitraasii irraa kan argamu yoo ta'u, amala qulqulleessuu kan asiidii sitraasii idilee qaba, garuu bu'a qabeessummaa kana caalu qaba. Asiidii kan qabu yoo ta'u, kunis salphaatti limescale balleessuuf kan gargaaru yoo ta'u, akkasumas bu'aa bilicheessu qaba. Dhugaa dubbachuuf, yeroo baay’ee akka filannoo asiraata adii distiilii ta’etti gorfama.
Lamaan gidduu garuu garaagarummaatu jira. Waldaa Rooyaal Keemistirii keessatti qindeessituun barnootaa Dr Joanna Buckley akka jedhanitti: "Asiidii sitriik fi asiraatni lamaan isaaniiyyuu qulqulleessitoota manaa hedduu keessatti wantoota sochii qaban yoo ta'an, lamaan isaanii iyyuu bu'a qabeessa.Vinegar pH 2 fi 3 gidduutti waan qabuuf asiidii cimaa akka ta'u taasisa – pHn isaa hamma gadi bu'u asiidii ta'a. Asiidiin sitriik (kan akka fuduraalee sitraasii keessatti argamu) pH xiqqoo olka'aa qaba, akkasumas Asiidii xiqqoo xiqqaadha.
Haa ta’u malee, asiidiin sitriik ammallee wanta nama gubu waan ta’eef fuula hundaaf hin mijatu. Akkuma bakkeewwan 7 gonkumaa asiraataan qulqullaa’uu hin qabne, asiidiin sitriik dhagaa uumamaa, lafa mukaa fi gubbaadhaaf hin mijatu. Aluminiyeemiin illee hin mijatu.
Asiidiin sitriik mana qulqulleessuu bira darbee nyaata bilcheessuuf, akka mi’eessituutti, akkasumas nyaata kunuunsuuf itti fayyadamuu ni danda’ama. Haa ta’u malee, yeroo hunda maqaan filattu nyaata bilcheessuuf mijachuu isaa dursitee ilaali. Dri-Pak maqaa beekamaadha, garuu paakeejiin kun “nyaataaf kan hin mijoofne” waan ta’eef qulqulleessuuf qofa fayyadamuu qaba.
Asiidiin sitriik fayyadamuuf haalaan nageenya kan qabu ta’us, gogaa keessan eeguuf yeroo ittiin qulqulleessan guwaantii uffachuun ni gorfama. Kana malees, asiidii sitriik akka hin afuufamneef koochoo nageenyaafi haguuggii fuulaa uffachuu qabdu.
Akkuma asiraata adii distilled, asiidii sitriik dilute gochuun fuula isaa qulqulleessuu dandeessu. Salphaatti asiidii sitriik 2.5 bishaan ho’aa 500 ml waliin qaruuraa biifama duwwaa keessatti walitti makuun, akka gaariitti raasuu, fi makaa argame kana fayyadamuun lafa laminate, pilaastikii fi sibiilaa countertops guutummaa mana keessanii keessatti biifadhaa.
Hubadhaa kun furmaata caustic waan ta’eef dhagaa uumamaa ykn muka irratti hin fayyadaminaa.
Vinegar qoricha gogaa balleessu beekamaa ta'us, asiidiin sitriik garuu akkuma kana bu'a qabeessa. Jalqaba, keetilii walakkaa bishaaniin guutuudhaan ho'a qabsiisi. Bishaan osoo hin boba’iin humna cufaa; galmi isaas bishaan akka ho'u gochuudha.
Keetilii sana hiikaa, of eeggannoodhaan asiidii sitriik kanastaa 2 makaa sanatti dabaluudhaan daqiiqaa 15-20f akka hojjetu dhiisaa (yeroo kana namni akka hin fayyadamneef yaadannoo dhiisuu keessan mirkaneessaa!). Furmaata sana naquudhaan bishaan haaraa bilcheessuun argannoo hunda balleessuu.
Yoo adiin kee xiqqoo halluu diimaa fakkaata ta'ee fi loomii harka kee keessa hin jiru ta'e, asiidiin sitraakiis gargaaruu danda'a. Salphaatti asiidii sitriik kanastaa sadii bishaan ho’aa gara liitira afuriitti walitti makuun hamma bulbulamutti walitti makuu. Sana booda uffata sana halkan guutuu jiidhuudhaan guyyaa itti aanutti maashiniin dhiqachuu. Kunis xurii kamiyyuu dursee yaaluuf ni gargaara.
Meeshaalee geejjibaa kanneen akka citaa fi awwaara ta’aniif saaxilaman deebisuuf asiidii sitraakii fayyadamuu. Salphaatti asiidii sitraakii kutaa saamunaan mi’a nyaataa dhiqannaa keessanitti facaasuun marsaa idilee saamunaan malee fiigi, meeshaalee geejjibaa sana raakii gubbaa irratti kaa’aa. Erga xumurtanii booda meeshaaleen geejjibaa keessan gara boca jalqabaatti kan deebi'an yoo ta'u, kunis yeroo walfakkaatutti meeshaa mi'a dhiqatan keessaa gogaa irraa balleessuun faayidaa dabalataa qaba.
Mana fincaanii keessan keessaa liimsaa dhokate balleessuuf, bishaan ho’aa baaldi tokko saanii sanatti naquudhaan asiidii sitriik kooppii tokko itti dabaluun qofti. Guyyaa itti aanutti dhiqachuu dura yoo xiqqaate sa’aatii tokkoof (halkan tokkoof gaariidha) haa bulbulamee hojjedhu.
Daawwitii fi foddaa keessan asiraata adiin haaraa fakkaachuu, garuu urgaa malee! Salphaatti qulqulleessituu fuula akka armaan olitti ibsametti qopheessi, daawwitii fi foddaa kee irratti biifadhu, sana booda huccuu geejjibaa maaykiroofaayibariin sochii geengoo gubbaa hanga jalaatti haxaa’i. Yoo limescale balleessuun rakkisaa ta’e, osoo hin haxaa’iin dura daqiiqaa muraasaaf haa taa’u.
Loomiin karaa beekamaa maaykirooweeyii keessan qulqulleessuuf gargaaru yoo ta'u, asiidiin sitriik garuu akkuma kana hojjeta! Saanii maaykirooweeyiidhaaf mijatu keessatti asiidii sitriik kanastaa 2 bishaan ho’aa 500 ml waliin walitti makuu. Hanga guutummaatti bulbulamutti sochoosaa, sana booda hanga danfi keessaa mul'atutti maaykirooweeyii keessatti ho'isaa. Balbala maaykirooweeyii cufaatii daqiiqaa 5-10f dhiisaa. Erga furmaanni sun qabbanaa’ee booda furmaata hafe kamiyyuu huccuu lallaafaadhaan haxaa’aa. Furmaanni sun erga gahaa qabbanaa’ee booda, maaykirooweeyii keessan gadi haxaa’uufis itti fayyadamuu dandeessu.
Good Housekeeping sagantaalee gabaa walta’iinsaa adda addaa irratti hirmaata, kana jechuun oomishaalee gulaalliin filataman karaa hidhaa keenyaa gara marsariitiiwwan daldaltootaa bitaman irratti komishinii kaffaltii argachuu dandeenya.
©2025 Hearst UK maqaa daldalaa Dhaabbata Barruu Biyyaalessaa Ltd, 30 Panton Street, Leicester Square, London SW1Y 4AJ ti. Biyya Ingiliziitti galmaa'e. Mirgi Qopheessaa Seeraan Kan Eegame.