Toxic-Free Future qorannoo ammayyaa, abukaatummaa, gurmaa’ina bu’uuraa fi hirmaannaa fayyadamtootaatiin itti fayyadama oomishaalee, keemikaalotaa fi gochaalee nageenya qaban egeree fayya qabeessa ta’eef guddisuuf waadaa galeera.
Bara 1980moota irraa eegalee meetiileen kilooraayidiif saaxilamuun lubbuu fayyadamtootaa fi hojjettoota kudhan hedduu galaafateera. Keemikaalli halluu qallachuu fi oomishaalee biroo keessatti fayyadaman kun ukkaamsaa fi dhukkuba onneetiin battalumatti du'a kan fidu yoo ta'u, kaansarii fi dandeettii hubannoo dhabuu waliinis walqabatee jira.
EPAn torban darbe itti fayyadama meetiileen kilooraayidii irra caalaan akka dhorku beeksisuun isaa keemikaala lubbuu namaa galaafatu kanaan namni tokkollee akka hin duune abdii nuuf kenna.
Seerri yaadame kun itti fayyadama fayyadamtoonni keemikaalota hunda, akkasumas itti fayyadama industirii fi daldalaa irra caalaan, kanneen akka degreesers, stain removers, paint or coating removers fi kkf dhorka.
Akkasumas, ulaagaalee eegumsa bakka hojii irraa bilisa ta’uu itti fayyadama murteessaa yeroon daangeffame fi Ministeera Ittisaa, Bulchiinsa Aviyeeshinii Federaalaa, Ministeera Nageenya Biyya keessaa fi NASA irraa bilisa ta’uu beekamaa of keessatti qabata. Akka kanaan ala, EPAn “hojjetoota haala gaariin eeguuf sagantaalee eegumsa keemikaalaa bakka hojii daangaa saaxilamummaa cimaa qaban” ni dhiheessa. Addatti ammoo seerri kun keemikaalota summii guddaa qaban sheelfota manneen daldalaa fi bakka hojii irra caalaan akka hin seenne taasisa.
Seera to'annoo wantoota summii (TSCA) bara 1976, kan gamtaan keenya waggootaaf haaromsuuf cimee hojjechaa ture jalatti seerri meetiileen kilooraayidii dhorku hin tumamu jechuun waan xiqqaa miti.
Saffisni tarkaanfii federaalaa summii irratti fudhatu fudhatama hin qabneen suuta jedha. Hoggansi EPA akkuma haaromsi TSCA hojiirra oole Guraandhala 2017 ejjennoo farra danbii fudhachuun isaa homaa hin hojjenne. Seerri fooyya’e kun erga seera ta’ee mallattaa’ee gara waggaa torba ta’eera, kunis tarkaanfii lammaffaa EPAn keemikaalota “jiran” to’annoo isaa jala jiran irratti yaada dhiheesseedha.
Kunis fayyaa hawaasaa keemikaalota summii qaban irraa eeguu keessatti tarkaanfii barbaachisaa ta’edha. Yeroon hojii hanga ammaatti hojjetame waggoota hojii murteessaa galma kana galmaan ga’uuf barbaachisu agarsiisa.
Dichloromethane tarree keemikaalota EPA “kurnan ol’aanoo” TSCA haaromfame jalatti madaalamanii fi to’ataman keessa jiraachuun isaa nama hin ajaa’ibu. Bara 1976tti keemikaala kanaaf saaxilamuu cimaatiin namoonni sadii kan du'an yoo ta'u, kunis Ejensiin Eegumsa Naannoo meeshaalee halluu balleessan keessatti akka hin fayyadamneef waamicha dhiyeesse.
Bara 2016 dura, EPAn balaa keemikaala kanaa ragaa guddaa qaba ture-dhugumatti, ragaaleen jiran bulchituun yeroo sanaa Gina McCarthy aangoo EPA TSCA haaromfame jalatti fayyadamtee itti fayyadama fayyadamtootaa fi bakka hojii irratti uggura akka kaa’amu yaada akka dhiheessitu kakaase. faaya meetiileen kilooraayidii of keessaa qabuu fi meeshaalee itti balleessan. dhuma bara 2016tti.
Aktiivistoonni fi michoonni gamtaa keenyaa yaada kuma kudhaniin lakkaa’aman EPAn uggura kana deeggaruuf argate keessaa hedduu qooduu isaaniitti gammadaniiru. Michoonni mootummaa duula nu waliin ta’uun daldaltoonni akka Lowe’s fi Home Depot uggurri kun dhumarratti osoo hin ragga’iin oomishaalee kana gurguruu akka dhiisan amansiisuuf nu waliin ta’uuf gammachuu guddaatu ​​itti dhaga’ama.
Kan nama dhibu EPAn kan Scott Pruitt tiin durfamu seera lamaan ugguree madaallii keemikaalaa bal’aa irratti tarkaanfii fudhachuu saffisiise.
Maatiin dargaggoota oomishaalee kanaan du’an kan aaran, qondaaltota EPA fi miseensota Kongireesii waliin wal arganii, balaa dhugaa meetiileen kilooraayidii namummaadhaan baratan. Isaan keessaa gariin nu fi michoota gamtaa keenyaa waliin ta’uun EPA eegumsa dabalataa akka argatu himatan.
Bara 2019tti, yeroo Komishinarri EPA Andireew Wiilar gurgurtaan fayyadamtootaaf dhorkuu labse, tarkaanfiin kun, simatamaa ta'us, ammallee hojjettoota akka miidhu hubanneerra.
Haadholiin miidhamtoota lamaan fi michoonni keenya PIRG Vermont keessa jiran nu waliin ta’uun mana murtii federaalaatti himannaa dhiyeessuun EPAn fayyadamtootaaf eegumsa hojjettootaa akka kennu gaafataniiru. (Himannaan keenya qofa waan hin taaneef, manni murtichaa iyyannoo NRDC, Mana Maree Hojjetaa Tarkaanfataa Laatiin Ameerikaa, fi Waldaa Oomishtoota Halogenated Solvent irraa dhiyaateetti makame. Inni lammaffaan EPAn itti fayyadama fayyadamtootaa dhorkuu akka hin qabne falmeera.) Abbaan murtii tokko gaaffii gareen daldala indaastirii tokko seera eegumsa fayyadamtootaa kuffisuuf dhiheesse haaluun isaa kan nu gammachiisu ta’us, kan mana murtii kanaa gadi fageenyaan mufanneerra bara 2021tti EPAn hojjettoota keemikaala balaafamaa kanaaf saaxilaman itti fayyadama daldalaa akka dhorku gaafachuu dhabuu.
EPAn balaa meetiileen kilooraayidii wajjin walqabatu madaaluu itti fufee waan jiruuf, itti fayyadama keemikaala kanaa hunda akka eegamu dhiibuu itti fufna. EPAn bara 2020tti madaallii balaa isaa yeroo gadhiisu, itti fayyadama 53 keessaa 47 “balaa sababa malee” akka ta’e murteesse. Kan caalaatti jajjabeessaa ta’e mootummaan haaraan PPE akka mala hojjettoota eeguutti ilaalamuu akka hin qabne irra deebi’ee madaalee itti fayyadama 53 ilaalaman keessaa tokko malee hundi isaanii balaa sababa hin qabne ta’uu isaanii argateera.
Qondaaltota EPA fi Waayit Haawus kanneen madaallii balaa fi seera dhumaa qopheessan, qeeqa koree gorsaa saayinsii EPAf kennan, fi seenaa namoota irratti hirmaachuu hin dandeenye waliin yeroo baayyee wal argine.
Ammatti hin xumurre – seerri tokko Galmee Federaalaa keessatti erga maxxanfamee booda, yeroon yaada kennuu guyyoota 60 ni jiraata, sana booda manneen hojii federaalaa yaada sana tartiiba qubeetiin ilaaluun dhuma irratti hojiirra ooluu isaanii dura.
EPAn dafee seera cimaa hojjettoota, fayyadamtoota, fi hawaasa hunda akka isaan hojii isaanii hojjechuu danda’aniif eegu akka baasu gaafanna. Yeroo yaada kennanitti sagalee keessan karaa iyyannoo toora interneetii keenyaa akka dhaga'amu mirkaneessaa.