Fiiber itti fufiinsa qabuun adda duree kan ta’e Lenzing Group dhiheenya kana oomishaa keemikaalaa Xaaliyaanii CPL Prodotti Chimici fi Oneverse, dhaabbata abbaa faashinii beekamaa Calzedonia waliin waliigaltee tumsaa seenuun dhiibbaa naannoo indaastirii huccuu hir’isuuf tarkaanfii guddaa fudhateera. Walta’iinsi tarsiimoo kun adeemsa halluu huccuu keessatti asiidii aseetikii baayoo irratti hundaa’e Lenzing irratti kan xiyyeeffate yoo ta’u, keemikaalota aadaa fosiilii irratti hundaa’an irraa filannoo itti fufiinsa qabu kenna.
Asiidiin aseetikii keemikaala ijoo industirii bal’aa keessatti fayyadamu yoo ta’u, akkaataa idileetti mala boba’aa fosiilii irratti hundaa’e fayyadamuun kan oomishamu yoo ta’u, kunis kaarboonii baay’ee gadi lakkifama. Haa ta’u malee, Lenzing adeemsa baayoo qulqulleessuu kan asiidii aseetikii baayoo irratti hundaa’e akka oomisha cinaa oomisha paalpiitti oomishu hojjeteera. Asiidiin aseetikii baayoo irratti hundaa’e kun kaarboonii baay’ee gadi aanaa kan qabu yoo ta’u, asiidii aseetikii fosiilii irratti hundaa’e irraa %85 ol gadi aanaadha. Hir’inni gadi lakkifamuu CO2 kun waadaa Lenzing moodeela oomisha geengoo itti fufiinsa qabuu fi dhiibbaa naannoo adeemsa oomisha isaa hir’isuuf qabu waliin kan walsimuudha.
Asiidiin aseetikii Lenzing baayoo irratti hundaa’e Oneverse’n huccuu halluu itti gochuuf kan fayyadamu yoo ta’u, kunis indaastiriin huccuu gara mala oomishaa itti fufiinsa qabuutti ce’uuf tarkaanfii ijoo ta’a. Asiidiin aseetikii adeemsa halluu baasuu keessatti waan ijoo ta’ee fi akka furdaa fi pH sirreessaatti fayyadamuun ni danda’ama. Oomisha huccuu keessatti asiidii aseetikii baayoo irratti hundaa’e Lenzing fayyadamuun adeemsa halluu itti fufiinsa akka qabaatu fi hirkattummaa oomishaalee boba’aa irratti hundaa’an hir’isuuf furmaata kalaqaa dha.
Lenzing keessatti Daarektarri Olaanaa Biorefining fi Oomishaalee Walqabatan Elizabeth Stanger, barbaachisummaa walta’iinsi kun fayyadama keemikaalaa itti fufiinsa qabu tarkaanfachiisuu keessatti cimsanii dubbataniiru. “Asiidiin baayooaseetikii keenya qulqullina olaanaa fi kaarboonii gadi aanaa waan qabuuf adeemsa industirii hedduu keessatti gahee giddugaleessaa qaba,” jedhan Istaanger. “Gamtaan tarsiimoo kun amantaa indaastirichi oomishaalee baayoo-qulqulleessuu keenya irratti qabu kan cimsu yoo ta’u, isaanis keemikaalota fosiilii caalaa filannoo itti fufiinsa qabu dhiyeessa.”
Oniverse'f, itti fayyadamni asiidii baayooaseetikii Lenzing itti fufiinsa adeemsa oomishaa ijoo keessatti walitti makuuf carraa bakka bu'a. Hogganaan itti fufiinsa Oniverse Federico Fraboni, walta’iinsi kun akkaataa dhiyeessii sansalatni naannoo irratti jijjiirama gaarii fiduuf tumsuu danda’u fakkeenya ta’uu ibsaniiru. “Waltumsi kun akkaataa indaastiriiwwan adda addaa waliin hojjechuun dhiibbaa naannoo irratti qaban hir’isuuf fakkeenya ifa ta’edha,” jedhan Fraboni. “Meeshaalee itti fayyadamnu irraa eegalee indaastirii faashinii itti fufiinsa akka qabaatu gochuuf kutannoo qabnu agarsiisa.”
Walta’iinsi haaraan kun egeree oomisha huccuu kan agarsiisu yoo ta’u, keemikaalliifi meeshaaleen jallisii haala miidhaa naannoo hir’isuun itti fufiinsa dabaluun kan dhiyaatudha. Asiidiin aseetikii kalaqa baayoo irratti hundaa’e Lenzing industirii huccuutiif egeree qulqulluu, magariisa ta’eef karaa kan saaqu yoo ta’u, sochii bal’aa gara oomisha itti fufiinsa qabuutti industirii hedduu keessatti taasifamuuf gumaacha qaba. Kaarboonii adeemsa halluu fi hojiiwwan industirii biroo hir’isuudhaan, Lenzing, CPL fi Oneverse itti fufiinsa oomisha keemikaalaa fi huccuu keessatti dursa barbaachisaa ta’e kaa’aa jiru.
Xiinxala Gabaa Asiidii Aseetiik: Guddina Gabaa Industirii, Dandeettii Warshaa, Omisha, Gahumsa Hojii, Dhiyeessii fi Fedhii, Industirii Fayyadamtoota Dhumaa, Chaanaalii Raabsaa, Fedhii Naannoo, Qooda Dhaabbataa, Daldala Alaa, 2015-2035
Muuxannoo weebsaayitii isa gaarii ta’e akka isiniif kenninu mirkaneessuuf kukii fayyadamna. Odeeffannoo dabalataaf, maaloo Imaammata Dhuunfaa keenya daawwadhaa. Marsariitii kana fayyadamuu itti fufuudhaan ykn foddaa kana cufuudhaan, itti fayyadama kukii irratti walii galtee qabda. Odeeffannoo dabalataa.
Yeroo barreeffamaa: Jun-03-2025