Gabaa foormeetii pootaasiyeemii addunyaa bara 2024tti Doolaara miiliyoona 787.4 kan tilmaamame yoo ta’u, bara 2025 hanga 2034tti CAGR %4.6 ol guddachuu akka danda’u eegama.
Pootaasiyeem foormeetii soogidda orgaanikii asiidii foormiik pootaasiyeem haayidirooksaayidii waliin niwutraalaayizii gochuun argamudha. Qabeenya addaa isaa irraa kan ka’e, keessumaa haala hamaa keessatti raawwii gaarii qabaachuu isaatiin dirree industirii keessatti bal’inaan itti fayyadama.
Industiriin pootaasiyeemii foormeetii addunyaa sababoota hedduu irraa kan ka’e dagaagaa jira. Dirree zayita deebisuu fooyya’aa (EOR) keessatti, foormeetii pootaasiyeemii tasgabbii ho’aa fi summii gadi aanaa waan qabuuf filannoo filatamaa ta’aa dhufeera. Amaloonni kunniin uumamuu walxaxaa keessatti boba’aa deebisuu guddisuuf mijataa taasisa. Qabeenyi ishee naannoodhaaf mijatu fedhii furmaata itti fufiinsa qabu indaastirii boba’aa fi gaazii keessatti guddachaa dhufes ni guuta.
Pootaasiyeem foormeetii damee aviyeeshinii fi geejjibaa keessattis akka summii hin qabneetti bubbee balleessutti fayyadama. Dambiiwwan ciccimoo yeroo deeman, filannoowwan nageenya fi naannoodhaaf mijatoo ta’an kanneen aadaa de-icers caalaa barbaachisan guddachaa dhufeera, akkasumas pootaasiyeem foormeetii filannoo biyyoodhaan manca’uu fi caustic xiqqaa ta’e dhiyeessa. Adeemsi itti fufiinsa qabu kun dhangala’oo dabarsuu ho’aa keessattis itti fayyadama isaa dabaleera. Sirni HVAC fi qabbanaa’aa akkuma fooyya’aa dhufeen, fedhiin dhangala’oo gahumsa qaban, summii hin qabne, keessumaa industirii naannoo irratti xiyyeeffatan keessatti guddachaa jira. Qabxiileen kunneen guddina gabaa foormeetii pootaasiyeemii kan kakaasan yoo ta’u, industirii hedduudhaaf keemikaala barbaachisaa taasiseera.
Industiriin pootaasiyeemii foormeetii addunyaa guddina indaastiriiwwan adda addaatiin guddachaa jira. Adeemsi inni guddaan furmaata itti fufiinsa qabuu fi naannoodhaaf mijatu irratti xiyyeeffachuudha. Industiriiwwan hedduun keemikaalota aadaa caalaa pootaasiyeem foormeetii filachaa jiru, sababiin isaas biyyoodhaan kan manca’uu fi summii xiqqaa waan qabuuf. Kun keessumaa hojiiwwan akka deicing fi enhanced oil recovery (EOR) irratti barbaachisaa dha.
Adeemsi biraa fedhiin keemikaalota ga’umsa olaanaa qaban indaastirii boba’aa fi gaazii keessatti guddachaa dhufuu yoo ta’u, foormetiin pootaasiyeemii haala hamaa keessatti tasgabbii waan qabuuf jaallatamaadha. Kalaqawwan HVAC fi sirna qabbanaa’aa gahumsaa fi naannoodhaaf mijachuu irratti kan xiyyeeffate yoo ta’u, dhangala’oo dabarsoo ho’aa keessattis pootaasiyeem foormeetii fayyadamuun gabaa isaa akka babal’atu taasiseera. Dabalataanis, indaastiriiwwan konkolaataa fi aerospace gara kallattii nageenya qabuu fi magariisa ta’etti yeroo deeman, itti fayyadamni de-icers pootaasiyeemii foormeetii irratti hundaa’anis dabalaa jira. Jijjiiramni kun dambiiwwan naannoo addunyaa irratti ciccimoo ta’an kan calaqqisiisudha.
Industiriin foormeetii pootaasiyeemii addunyaa dambiiwwan ciccimoo dhangala’oo qonnaa fi xumuruu irratti ba’an, keessumaa naannoowwan naannoodhaaf saaxilamoo ta’an keessatti, qormaata isa mudachaa jira. Mootummoonni fi dhaabbileen naannoo dhiibbaa naannoo hojiin boba’aa fi gaazii irraan gahu hir’isuuf dambiiwwan ciccimoo hojiirra oolchaa jiru. Kunis qorannoon keemikaalota akka pootaasiyeem foormeetii akka dabalu taasiseera. Dambiiwwan kun yeroo baayyee filannoowwan itti fufiinsa qaban akka qophaa’an kan kakaasan yoo ta’u, kunis dhaabbileen naannolee tokko tokko keessatti qooda gabaa eeguun akka isaan rakkisu taasisa.
Dorgommiin dhangala’oo filannoo de-icing fi drilling irraas cimee jira. Pootaasiyeem foormeetii qabiyyee magariisaa fi summii hin qabneen gatii guddaa kan qabu yoo ta’u, filannoowwan biroo, furmaata foormeetii irratti hundaa’ee fi sinteetikii dabalatee, xiyyeeffannoo gabaa argachuufis dorgomaa jiru. Filannoon kun yeroo baayyee baasii xiqqaa ykn faayidaa raawwii addaa kan qaban yoo ta’u kunis olaantummaa gabaa pootaasiyeemii foormeetii laaffisuu danda’a. Dorgommii ta’anii itti fufuuf oomishtoonni foormeetii pootaasiyeemii kalaqa uumuu fi oomishni isaanii yeroo dheeraa keessatti filannoowwan kana caalaa baasii xiqqaa fi naannoodhaaf mijatoo ta’uu isaanii mirkaneessuu qabu.
Gabaa foormeetii pootaasiyeemii qulqullina irratti hundaa’uun sadarkaa sadiitti qooduun ni danda’ama: %90 gadi, %90-95, fi %95 ol. Bara 2024tti foormeetii pootaasiyeemii qulqullina %95 ol qabu galii Doolaara miiliyoona 354.6 argachuun gabaa irratti ol’aantummaa qaba ture. Foormeetii pootaasiyeemii qulqullina olaanaa qabu kun hojiiwwan akka zayita deebisuu fooyya’e (EOR), dhangala’oo dabarsuu ho’aa, fi de-icers keessatti bal’inaan kan itti fayyadamu yoo ta’u, bakka raawwii fi tasgabbiin murteessaa ta’etti. Qabiyyeen xuraa’ummaa isaa gadi aanaa fi bulbulamuu ol’aanaa ta’uun isaa industirii furmaata sirrii fi amanamaa barbaadaniif mijataa taasisa.
Fedhiin pootaasiyeemii foormeetii qulqullina %95 ol qabu guddachaa jira sababa teknooloojiiwwan sadarkaa olaanaa qaban fudhachuu fi oomishaalee itti fufiinsa qaban, summii hin qabne irratti xiyyeeffachuu irraa kan ka’edha. Qulqullinaa fi michuu naannoo industirii hunda keessatti xiyyeeffannoo kennuudhaan, kutaan kun gabaa dursaa itti fufuu fi guddina dabalataa kan oofu ta’a jedhamee eegama.
Bifa irratti hundaa’uun gabaan jajjaboo fi dhangala’aa jedhamuun qoodamuu danda’a. Bifa dhangala’aa bara 2024tti qooda gabaa keessaa %58 qaba ture.Foormetiin dhangala’aan pootaasiyeemii salphaatti itti fayyadamuu fi gahumsa olaanaa qabaachuu isaatiin industirii akka zayita deebisuu (EOR), de-icing, fi dhangala’oo dabarsuu ho’aa keessatti jaallatamaadha. Dhangala’aa gaarii fi amaloonni saffisaan biqiluu isaa hojiiwwan bu’aa sirrii fi bu’a qabeessa barbaadaniif mijataa taasisa. Fedhiin qophii dhangala’aa sababa fooyya’iinsa adeemsa industirii fi barbaachisummaa furmaata ikoo-fayyadamaa, salphaatti qabamuu danda’u irraa kan ka’e guddachaa jira. Kutaan kun hojiirra oolmaa bal’aa qabaachuu isaatiin guddina gabaa dursaa itti fufa jedhamee eegama.
Fayyadama irratti hundaa’uun gabaan kun dhangala’oo qonnaa, dhangala’oo boolla xumuraa, de-icers, dhangala’oo dabarsuu ho’aa fi kanneen birootti qoodameera. Bara 2024tti dhangala’oon qonnaa gabaa foormeetii pootaasiyeemii addunyaa keessaa %34.1 qaba ture. Pootaasiyeem foormeetii ho’a ol’aanaa irratti tasgabbaa’aa, summii kan hin qabnee fi haala dhiibbaa olaanaa fi ho’a ol’aanaa keessatti ga’umsa gaarii waan qabuuf dhangala’oo qonnaa keessatti jaallatamaadha. Qabeenyi isaa kan hin xuroofnee fi naannoodhaaf mijatu ta’uun isaa keessumaa naannolee dambiiwwan naannoo ciccimoo qaban keessatti hojiirra oolmaa bal’aa akka argatu taasiseera.
Fedhiin dhangala’oo qonnaa gahumsa qabuu fi naannoodhaaf mijaawaa ta’e guddachaa dhufuu isaatiin, foormeetii pootaasiyeemii damee kana irratti meeshaa ijoo ta’ee itti fufuun guddina gabaa ni oofaa jedhamee eegama.
Galiin gabaa foormeetii pootaasiyeemii Ameerikaa bara 2024tti Doolaara miiliyoona 200.4 akka gahu eegama, kunis hojiirra oolmaa isaa industirii akka boba’aa fi gaazii, aviyeeshinii, fi sirna HVAC keessatti kan hoogganamudha. Fedhiin furmaata ikoo-fayyadamaa guddachaa dhufe, keessumaa boba’aa deebisuu (EOR) fi de-icing keessatti, guddina gabaa oofaa jira. Jijjiiramni gara keemikaalota itti fufiinsa qabaniifi summii hin qabneetti taasifamaa jirus guddina gabaa oofaa jira.
Ameerikaa Kaabaa keessatti bu’uuraalee industirii ciccimoo ta’an irraa kan ka’e Ameerikaan gabaa foormeetii pootaasiyeemii guddaa taateetti. Ameerikaan qorannoo fi misooma oomishaalee naannoodhaaf mijatoo ta’an kanneen akka dhangala’oo qonnaa, dhangala’oo boolla xumuraa, fi de-icers irratti kan xiyyeeffattu yoo ta’u, kunis fedhii pootaasiyeemii foormeetii guddachaa dhufe kan guutudha. Kana malees, dambiiwwan filannoowwan nageenya qabaniifi summii hin qabne jajjabeessanis itti fayyadama pootaasiyeemii foormeetii dabalaa jiru, kanaanis guddina gabaa Ameerikaa Kaabaa oofaa jira.
Industirii pootaasiyeemii foormeetii addunyaa keessatti BASF SE fi Honeywell International gatii, addaan baasuu oomishaa fi neetworkii raabsaa irratti wal dorgomu. BASF SE dandeettii R&D cimaa oomishaalee qulqullina olaanaa qaban, itti fufiinsa qaban kanneen hojiiwwan akka boba’aa deebisuu fi qorraa balleessuu fooyya’aa ta’eef qopheessuuf faayidaa qaba.
Honeywell networkii raabsaa addunyaa fi foormulaa keemikaalaa irratti xiyyeeffata. Dhaabbileen lamaan qulqullina oomishaa, itti fufiinsa, fi danbiiwwan kabajuu irratti kan xiyyeeffatan yoo ta’u, kalaqaa fi furmaata maamila irratti xiyyeeffateen adda of baasu. Gabaa guddachaa dhufuun dhaabbileen lamaan gahumsa baasii fooyya’aa fi dhiyeessii oomishaa babal’isuudhaan dorgommii isaanii cimsuun ni eegama.
Gaaffiin keessan dhiyaateera. Gareen keenya karaa email daataa barbaachisaa ta'een isin qunnama. Deebii akka hin dhabneef, galmee spam kee ilaaluu kee mirkaneessi!
Yeroo barreeffamaa: Jul-07-2025