Gabaa foormeetii pootaasiyeemii addunyaa bara 2024tti Doolaara miiliyoona 787.4 kan tilmaamame yoo ta’u, bara 2025 hanga 2034tti CAGR %4.6 ol guddachuu akka danda’u eegama.
Pootaasiyeem foormeetii soogidda orgaanikii asiidii foormiik pootaasiyeem haayidirooksaayidii waliin niwutraalaayizii gochuun argamudha. Qabeenya addaa qabaachuu isaatiin, keessumaa haala hamaa keessatti raawwii gaarii qabaachuu isaatiin industirii keessatti bal’inaan itti fayyadama.
Industiriin pootaasiyeemii foormeetii addunyaa sababoota hedduu irraa kan ka’e dagaagaa jira. Gama boba’aa deebisuu fooyya’aa (EOR) irratti, foormetiin pootaasiyeemii tasgabbii ho’aa fi summii xiqqaa ta’uu isaatiin jaalala argachaa jira. Amaloonni kunniin uumamuu walxaxaa keessatti boba’aa deebisuu guddisuuf mijataa taasisa. Qabeenyi ishee naannoodhaaf mijatu fedhii furmaata itti fufiinsa qabu indaastirii boba’aa fi gaazii keessatti guddachaa dhufes ni guuta.
Pootaasiyeem foormeetii akka summii hin qabneetti aviyeeshinii fi geejjibaa keessattis ni fayyadama. Dambiiwwan ciccimoo yeroo deeman, filannoowwan nageenya fi naannoodhaaf mijatoo ta’an kanneen aadaa de-icers caalaa barbaachisan guddachaa dhufeera, akkasumas pootaasiyeem foormeetii filannoo biyyoodhaan manca’uu fi caustic xiqqaa ta’e dhiyeessa. Adeemsi itti fufiinsa qabu kun dhangala’oo dabarsuu ho’aa keessattis itti fayyadama isaa babal’isee jira. Sirni HVAC fi qabbanaa’aa akkuma fooyya’aa dhufeen fedhiin dhangala’oo gahumsa qaban, summii hin qabne guddachaa jira, keessumaa indaastiriiwwan naannoodhaaf mijatoo ta’an keessatti. Qabxiileen kunneen guddina gabaa foormeetii pootaasiyeemii kan kakaasan yoo ta’u, industirii hedduudhaaf keemikaala barbaachisaa taasiseera.
Industiriin pootaasiyeemii foormeetii addunyaa guddina indaastiriiwwan adda addaa irraa kan ka’e dagaagaa jira. Adeemsi barbaachisaan furmaata itti fufiinsa qabuu fi naannoodhaaf mijatu irratti xiyyeeffachuudha. Industiriiwwan hedduun keemikaalota aadaa caalaa pootaasiyeem foormeetii filachaa jiru, sababiin isaas biyyoodhaan kan manca’uu fi summii xiqqaa waan qabuuf. Kun keessumaa hojiiwwan akka deicing fi enhanced oil recovery (EOR) irratti barbaachisaa dha.
Adeemsi biraa fedhiin keemikaalota ga’umsa olaanaa qaban industirii boba’aa fi gaazii keessatti guddachaa dhufuu isaa yoo ta’u, foormetiin pootaasiyeemii haala hamaa keessatti tasgabbii waan qabuuf jaallatamaadha. Kalaqawwan industirii HVAC fi qabbanaa’aa keessatti gahumsaa fi michuu naannoo fooyyessuuf kan kaayyeffate yoo ta’u, dhangala’oo dabarsoo ho’aa keessattis fayyadamni pootaasiyeem foormeetii gabaa isaa babal’isuuf gargaaraa jira. Dabalataanis, indaastiriiwwan konkolaataa fi aerospace gara kallattii nageenya qabuu fi magariisa ta’etti yeroo deeman, itti fayyadamni de-icers pootaasiyeem foormeetii irratti hundaa’anis dabalaa jira. Jijjiiramni kun dambiiwwan naannoo addunyaa guutuutti ciccimoo ta’an kan calaqqisiisudha.
Industiriin foormeetii pootaasiyeemii addunyaa dhangala’oo qonnaa fi xumuruu irratti dambiiwwan ciccimoo ta’an, keessumaa naannoowwan naannoodhaaf saaxilamoo ta’an keessatti, qormaata isa mudachaa jira. Mootummoonni fi dhaabbileen naannoo dhiibbaa naannoo hojiin boba’aa fi gaazii geessisu hir’isuuf dambiiwwan ciccimoo ta’an baafachaa jiru. Kunis keemikaalota akka pootaasiyeem foormeetii irratti qorannoon akka dabalu taasiseera. Dambiiwwan kun yeroo baayyee filannoowwan itti fufiinsa qaban akka qophaa’an kan kakaasan yoo ta’u, kunis dhaabbileen naannolee tokko tokko keessatti qooda gabaa eeguun akka isaan rakkisu taasisa.
Dorgommiin dhangala’oo filannoo de-icing fi drilling irraas dabalaa jira. Pootaasiyeem foormeetii qabiyyee magariisaa fi summii hin qabneen kabaja guddaa kan qabu yoo ta’u, filannoowwan biroo, furmaata foormeetii irratti hundaa’ee fi furmaata sinteetikii dabalatee xiyyeeffannoo gabaa argachuufis dorgomaa jiru. Filannoon kun yeroo baayyee baasii gadi aanaa ykn faayidaa raawwii addaa kan qaban yoo ta’u kunis olaantummaa gabaa pootaasiyeemii foormeetii miidhuu danda’a. Dorgommii ta’anii itti fufuuf oomishtoonni pootaasiyeemii foormeetii kalaqa uumuu fi oomishni isaanii yeroo dheeraa keessatti filannoowwan kana caalaa baasii xiqqaa fi naannoodhaaf mijatoo ta’uu isaanii agarsiisuu qabu.
Qulqullina irratti hundaa’uun gabaan foormeetii pootaasiyeemii sadarkaa sadiitti qoodamuu danda’a: %90 gadi, %90-95, fi %95 ol. Pootaasiyeem foormeetii qulqullina %95 ol qabu bara 2024tti gabaa irratti ol’aantummaa qabaachuun galii Doolaara miiliyoona 354.6 argamsiisa jedhamee eegama. Foormeetii pootaasiyeemii qulqullina olaanaa qabu kun hojiiwwan bal’aa kanneen akka zayita deebisuu fooyya’e (EOR), dhangala’oo dabarsuu ho’aa, fi de-icers, bakka raawwii fi tasgabbiin murteessaa ta’etti fayyadama. Qabiyyeen xuraa’ummaa isaa gadi aanaa fi bulbulamuu ol’aanaa ta’uun isaa industirii furmaata sirrii fi amanamaa barbaadaniif mijataa taasisa.
Fedhiin foormeetii pootaasiyeemii qulqullina %95 ol qabu guddachaa jira, sababa teeknooloojiiwwan sadarkaa olaanaa qaban hojiirra oolchuu fi oomishaalee ikoo-fayyadamoo, summii hin qabne irratti xiyyeeffachuu irraa kan ka’edha. Xiyyeeffannaan qulqullinaa fi itti fufiinsa industirii hunda keessatti guddachaa dhufuun, kutaan kun gabaa hoogganuu itti fufuu fi guddina dabalataa kan oofu ta’a jedhamee eegama.
Bifa irratti hundaa’uun gabaan jajjaboo fi dhangala’aa jedhamuun qoodamuu danda’a. Bara 2024tti unkaan dhangala’aa qooda gabaa %58 qaba ture. Dhangala’aan pootaasiyeemii foormeetii itti fayyadama salphaa fi gahumsa olaanaa waan qabuuf industirii akka zayita deebisuu fooyya’aa (EOR), dhangala’oo qorraa balleessuu, fi dhangala’oo dabarsuu ho’aa keessatti jaallatamaadha. Dhangala’aa gaarii fi amaloonni saffisaan biqilu hojiiwwan bu’aa sirrii fi bu’a qabeessa barbaadaniif mijataa taasisa. Fedhiin qophii dhangala’aa guddina adeemsa industirii fi barbaachisummaa furmaata naannoodhaaf mijaawaa fi salphaatti qabamuu danda’u irraa kan ka’e guddachaa jira. Kutaan kun hojiirra oolmaa bal’aa waan qabuuf guddina gabaatiin sadarkaa duraa qaba jedhamee eegama.
Fayyadama irratti hundaa’uun gabaan kun dhangala’oo qonnaa, dhangala’oo boolla xumuraa, de-icers, dhangala’oo dabarsuu ho’aa fi kanneen birootti qoodameera. Bara 2024tti dhangala’oon qonnaa gabaa foormeetii pootaasiyeemii addunyaa keessaa %34.1 qaba ture. Pootaasiyeem foormeetii ho’a ol’aanaa irratti tasgabbaa’aa, summii kan hin qabnee fi haala dhiibbaa fi ho’a olaanaa keessatti ga’umsa gaarii waan qabuuf dhangala’oo qonnaa keessatti jaallatamaadha. Qabeenyi isaa kan hin xuroofnee fi naannoodhaaf mijatu ta’uun isaa, keessumaa naannolee dambiiwwan naannoo ciccimoo qaban keessatti, hamma hojiirra oolmaa isaa keessatti akka itti fufu taasiseera.
Fedhiin dhangala’oo qonnaa gahumsa qabuu fi naannoodhaaf mijaawaa ta’e guddachaa dhufuu isaatiin, foormeetii pootaasiyeemii damee kana irratti meeshaa ijoo ta’ee itti fufuun guddina gabaa ni oofaa jedhamee eegama.
Bal’inni gabaa foormeetii pootaasiyeemii Ameerikaa bara 2024tti Doolaara miiliyoona 200.4 akka ga’u kan eegamu yoo ta’u, kunis hojiirra oolmaa industirii akka boba’aa fi gaazii, aviyeeshinii, fi HVAC keessatti kan hoogganamudha. Fedhiin furmaata ikoo-fayyadamaa guddachaa dhufe, keessumaa boba’aa deebisuu (EOR) fi de-icing keessatti, guddina gabaa oofaa jira. Gara keemikaalota magariisaa fi summii hin qabneetti ce’uunis guddina gabaa oofaa jira.
Ameerikaa Kaabaa keessatti bu’uuraalee industirii sadarkaa olaanaa qaban irraa kan ka’e gabaan guddaan pootaasiyeemii foormeetii Ameerikaa dha. Ameerikaan qorannoo fi misooma oomishaalee naannoodhaaf mijatoo ta’an kanneen akka dhangala’oo qonnaa, dhangala’oo boolla bishaanii xumuran, fi wantoota qorraa balleessan irratti xiyyeeffattee hojjechaa turte, kunis fedhii pootaasiyeemii foormeetii guddachaa jiruun kan walsimudha. Kana malees, dambiiwwan filannoowwan nageenya qabaniifi summii hin qabne jajjabeessanis itti fayyadama pootaasiyeemii foormeetii dabalaa jiru, kanaanis guddina gabaa Ameerikaa Kaabaa oofaa jira.
Industirii pootaasiyeemii foormeetii addunyaa keessatti BASF SE fi Honeywell International bu’uura gatii, addaan baafamuu oomishaa fi toora raabsaa irratti hundaa’uun dorgomu. Dandeettii R&D cimaa ta’een, BASF SE oomisha qulqullina olaanaa fi itti fufiinsa qabu kan hojiiwwan akka boba’aa deebisuu fi qorra irraa balleessuu fooyya’eef qopheessuuf haala gaarii irra jira.
Honeywell keessumaa toora raabsaa addunyaa fi olaantummaan qophii keemikaalaa isaa irratti xiyyeeffannoo kenna. Dhaabbileen lamaan qulqullina oomishaa, itti fufiinsa, fi danbiiwwan kabajuu irratti kan xiyyeeffatan yoo ta’u, kalaqaa fi furmaata maamiltootaa haala barbaadamuun adda of baasu. Gabaa guddachaa dhufuun dhaabbileen lamaan gahumsa baasii dabaluu fi dhiyeessii oomishaa babal’isuudhaan dorgommii isaanii cimsuun ni eegama.
Gaaffiin keessan dhiyaateera. Gareen keenya karaa email isin qunnamee odeeffannoo barbaachisaa ta'e ni kenna. Deebii akka hin dhabneef, galmee spam kee ilaaluu kee mirkaneessi!
Yeroo poostaa: Caamsaa-21-2025