Teeknooloojiin haaraan mi'aawaa ta'e kun dhandhamni dhadhaa sana caalaatti qabatamaa akka ta'u taasisa. googletag.cmd.push (dalagaa () {googletag.agarsiisi ('div-gpt-beeksisa-1449240174198-2');});
Injiinarroonni Yunivarsiitii Raayis kallattiin kaarboon monoksaayidii gara asiidii aseetikii (keemikaala bal’inaan itti fayyadamu kan viiniigarii dhandhamaa cimaa kennu) karaa riyaaktarii kaataalayitikii walitti fufiinsa qabuun jijjiiraa jiru, kunis humna elektirikii haaromfamuu danda’u gahumsaan fayyadamuun oomishaalee qulqullaa’oo olaanaa ta’an oomishuuf danda’a .
Adeemsi elektirookeemikaalaa laaboraatoorii injinaroota keemikaalaa fi baayoomolakiyuulaa Yunivarsiitii Raayis Mana Barumsaa Injinariingii Braawuun keessatti raawwatame rakkoo yaaliiwwan kanaan dura kaarboon monoksaayidii (CO) gara asiidii aseetikii hir’isuuf godhaman fureera. Adeemsi kunniin oomisha qulqulleessuuf tarkaanfiiwwan dabalataa barbaadu.
Riiyaaktariin naannoodhaaf mijatu kun naanomeetira kiyuubii sibiila diimaa akka kaataalayistii ijoo fi elektiroolayitii jabaa adda ta’etti fayyadama.
Hojii laabraatoorii walitti fufiinsaan sa’aatii 150 keessatti qabiyyeen asiidii aseetikii furmaata bishaanii meeshaa kanaan oomishame keessatti hanga %2 ture. Qulqullinni qaama asiidii hanga %98 kan ta’u yoo ta’u, kunis qaama asiidii yaaliiwwan jalqabaa kaarboon monoksaayidii gara boba’aa dhangala’aa ta’etti jijjiiruuf katalaayitiidhaan jijjiiruun oomishame caalaa baay’ee gaarii dha.
Asiidiin aseetikii asiraata fi nyaata biroo waliin hojii yaalaa keessatti akka waan kunuunsaatti fayyadama. Akka furdaa inkii, halluu fi uffataaf kan oolu; oomisha vaayinaayilii aseeteetii keessatti vaayinaayilii aseeteetii dursaa kolaa adii idilee ti.
Adeemsi Ruuzii riyaaktarii laaboraatoorii Waang keessatti argamu irratti kan hundaa’ee fi kaarboon daayi’oksaayidii (CO2) irraa asiidii foormiik kan oomishudha. Qorannoon kun Wang (dhiheenya kana Packard Fellow muudame), kan deeggarsa doolaara miiliyoona 2 Faawundeeshinii Saayinsii Biyyaalessaa (NSF) argateef, karaalee gaazota manaa gara boba’aa dhangala’ootti jijjiiruu danda’an qorachuu itti fufuuf bu’uura barbaachisaa ta’e kaa’e.
Waang akkas jedheera: “Oomisha keenya wanta keemikaalaa kaarboonii tokko qabu asiidii foormiik irraa gara keemikaala kaarboonii lama qabutti guddisaa jirra, kunis caalaatti qormaata.” “Namoonni akka aadaa isaaniitti asiidii aseetikii elektiroolayitii dhangala’aa keessatti oomishu, garuu ammallee raawwii gaarii kan hin qabne yoo ta’u oomishoonni Rakkoo addaan bahuu elektiroolayitii.”
Senftle itti dabaluudhaan: “Dhugaadha, asiidiin aseetikii yeroo baayʼee CO ykn CO2 irraa akka hin uumamne.” “Qabxiin jiru kana: gaazii balfa hir’isuu barbaannu xuuxnee gara oomisha faayidaa qabuutti jijjiiraa jirra.”
Kaataalayistii sibiila diimaa fi elektiroolayitii jabaa gidduutti of eeggannoodhaan walqabsiisni kan raawwatame yoo ta’u, elektiroolayitiin jabaan riyaaktarii asiidii foormiik irraa dabarfamee ture. Waang akkas jedheera: “Yeroo tokko tokko sibiila diimaa karaa adda addaa lamaatiin keemikaalota ni uuma.” "Kaarboon monoksaayidii gara asiidii aseetikii fi alkooliitti hir'isuu danda'a. Kiyuubii fuula walqabsiisa kaarboonii fi kaarboonii to'achuu danda'u, fi qarqara kaarboonii fi kaarboonii Walqabsiisni kun oomishaalee biroo caalaa gara asiidii aseetikii geessisa."
Senftle fi gareen isaa moodeelli shallaggii boca kiyuubii fooyyessuuf gargaareera. Akkas jedheera: "Gosa qarqara kiyuubii irratti argamu agarsiisuu dandeenyeerra, isaanis bu'uuraan fuula caalaa korgeetii dha. Furtuu CO tokko tokko cabsuuf gargaaru, kanaaf oomishni karaa tokkoon ykn kan biraatiin too'atamuu danda'a." Bakkeewwan qarqara baay’een yeroo sirrii ta’etti hidhata sirrii cabsuuf gargaaru.”
Senftler pirojektichi akkaataa ti'oorii fi yaalii walitti hidhamuu akka qaban agarsiisa gaarii ta'uu dubbataniiru. Akkas jedheera: “Walitti makamuu qaamolee riyaaktaricha keessa jiran irraa kaasee hanga mala sadarkaa atoomiitti, kun sadarkaa injinariingii hedduudhaaf fakkeenya gaarii dha.” “Mata duree naannoo teeknooloojii molakiyuulaa wajjin kan walsimu yoo ta’u, akkamitti gara meeshaalee addunyaa dhugaatti babal’isuu akka dandeenyu agarsiisa.”
Wang akka jedhanitti, sirna guddinaa (scalable system) qopheessuu keessatti tarkaanfiin itti aanu tasgabbii sirnichaa fooyyessuu fi anniisaa adeemsa kanaaf barbaachisu daran hir’isuudha.
Barattoonni Yunivarsiitii Raayis eebbifaman Zhu Peng, Liu Chunyan fi Xia Chuan, J. Evans Attwell-Welch, qorataan doktoorummaa boodaa, nama ijoo barruu kanaa itti gaafatamudha.
Hojjettoonni gulaalaa keenya yaada ergamu hunda itti dhiyeenyaan akka hordofanii fi tarkaanfii barbaachisaa ta’e akka fudhatan mirkanaa’aa ta’uu dandeessu. Yaadni keessan nuuf baay'ee barbaachisaadha.
Teessoon email kee kan fayyadamu eenyu akka email sana ergeef qofa kan fayyadamudha. Teessoon keessanis ta’e teessoo nama fudhataa kaayyoo biraatiif hin oolu. Odeeffannoon isin galchitan email keessan keessatti ni mul'ata, garuu Phys.org bifa kamiinuu hin qabatu.
Torbanitti fi/ykn guyyaa guyyaan odeeffannoo haaraa gara inbox keessaniitti ergaa. Yeroo barbaaddanitti unsubscribe gochuu dandeessu, nuti immoo gonkumaa odeeffannoo keessan qaama sadaffaaf hin qoodnu.
Weebsaayitiin kun kukiiwwan fayyadamuun navigeeshinii gargaaruu, itti fayyadama tajaajila keenyaa xiinxaluu fi qabiyyee qaama sadaffaa irraa argamu kennuudha. Weebsaayitii keenya fayyadamuudhaan imaammata icciitii fi haala itti fayyadama keenyaa dubbisuu fi hubachuu kee mirkaneessita.