Muuxannoo keessan fooyyessuuf kukii fayyadamna. Marsariitii kana daawwachuu itti fufuudhaan, itti fayyadama kukii irratti walii galtee qabda. Odeeffannoo dabalataa.
Fedhiin dinagdee boba’aa kaarboonii baay’ee qabu itti fufuun isaa kaarboon daayi’oksaayidiin (CO2) qilleensa keessa jiru akka dabalu taasiseera. Gaasiiwwan kaarboon daayi’oksaayidii gadi lakkifaman hir’isuuf carraaqqiin yoo godhamellee, miidhaa gaaziin duraan qilleensa keessa jiru duubatti deebisuuf gahaa miti.
Kanaafuu saayintistoonni kaarboon daayi’oksaayidii duraan qilleensa keessa jiru gara molakiyuulota faayidaa qaban kanneen akka asiidii foormiik (HCOOH) fi meetaanooliitti jijjiiruun itti fayyadamuuf mala kalaqaa qopheessaniiru. Ifa mul’atu fayyadamuun kaarboon daayi’oksaayidii footokaataalayitikii footo hir’isuun jijjiirama akkasiitif mala barame dha.
Gareen saayintistoota Inistiitiyuutii Teeknooloojii Tookiyoo Piroofeesar Kazuhiko Maeda’n durfamu guddina guddaa galmeessee maxxansa idil-addunyaa “Angewandte Chemie” Caamsaa 8, 2023 irratti galmeessee jira.
Isaanis sibiilaa-orgaanikii framework (MOF) kan tin irratti hundaa’ee fi kaarboon daayi’oksaayidii filannoodhaan footo hir’isuu dandeessisu uumuun isaanii ni yaadatama. Qorattoonni kunneen MOF haaraa tin (Sn) irratti hundaa’e kan foormulaa keemikaalaa [SnII2(H3ttc)2.MeOH]n (H3ttc: trithiocyanuric acid fi MeOH: methanol) qabu uumu.
Irra caalaan footokataaliistota CO2 ifa mul’atu irratti hundaa’an gahumsa olaanaa qaban sibiilota gati jabeeyyii baay’ee hin argamne akka qaamolee isaanii isa ijootti fayyadamu. Kana malees, walitti makamuun xuuxuu ifaa fi dalagaalee katalaayitii gara yuunitii molakiyuulaa tokkoo kan sibiilota baay’ee irraa ijaarametti qormaata yeroo dheeraa ta’ee hafa. Haala kanaan Sn rakkoolee lamaan furuu waan danda’uuf kaadhimamaa gaarii dha.
MOFn meeshaalee sibiilotaa fi meeshaalee orgaanikiidhaaf hunda caalan yoo ta’an, MOFn akka filannoo magariisa ta’etti footokataaliistota aadaa lafa harkaa hin qabne ta’uun qoratamaa jira.
Sn adeemsa footokataaliitikii keessatti akka kaataalayistii fi sakatta’iinsaatti hojjechuu waan danda’uuf footokataaliistota MOF irratti hundaa’aniif filannoo ta’uu danda’a. MOFn liidiin, sibiilaa fi zirkooniimii irratti hundaa’an bal’inaan kan qorataman ta’us, waa’ee MOFwwan tin irratti hundaa’an wanti beekamu xiqqaadha.
MOF KGF-10 kan tin irratti hundaa’e qopheessuuf H3ttc, MeOH fi tin chloride akka wantoota jalqabaatti kan itti fayyadaman yoo ta’u, qorattoonni 1,3-dimethyl-2-phenyl-2,3-dihydro-1H-benzo[d]imidazole fayyadamuu murteessan. akka arjooma elektiroonii fi madda haayidiroojiiniitti tajaajila.
Sana booda KGF-10n argame adeemsa xiinxala adda addaatiin raawwatama. Meeshaan kun baandii 2.5 eV kan qabu, dheerina dalgee ifa mul’atu kan xuuxuu fi dandeettii adsorption kaarboon daayi’oksaayidii giddu galeessa akka qabu argan.
Saayintistoonni amaloota fiizikaalaa fi keemikaalaa meeshaa haaraa kanaa erga hubatanii booda, bakka ifni mul’atu jirutti kaarboon daayi’oksaayidii akka hir’atu gochuuf itti fayyadaman. KGF-10 gahumsaa fi filannoodhaan CO2 gara foormeetii (HCOO–)tti jijjiiruu akka danda’u gahumsa hanga %99 ta’een osoo footosensitaayizaroota ykn kaataalayistota dabalataa hin barbaachisin argataniiru.
Akkasumas oomisha kuwantum mul’ataa (reeshiyoo baay’ina elektiroonota walnyaatinsa keessatti hirmaatan fi lakkoofsa waliigalaa footoonota taatee) %9.8 dheerina dalgee 400 nm irratti galmee olaanaa qaba. Kana malees, xiinxalli caasaa walnyaatinsa guutuu keessatti raawwatame KGF-10 fooyya’iinsa caasaa hir’ina footokataaliitikii guddisu keessa darbuu agarsiise.
Qorannoon kun yeroo jalqabaaf footokataaliistii gahumsa olaanaa qabu, qaama tokko qabu, sibiilota gatii guddaa qabu irraa bilisa ta’e kan qaruuraa irratti hundaa’e kan jijjiirraa kaarboon daayi’oksaayidii gara foormeetiitti saffisiisu dhiyeessa. Amaloonni dinqisiisoo KGF-10 gareen kun argate adeemsa akka anniisaa aduu fayyadamuun gadi lakkifamuu CO2 hir’isuu keessatti akka footokataaliistiitti itti fayyadamuuf carraa haaraa bana.
Piroofeesar Maedaan akkas jechuun xumure: “Bu’aan keenya akka agarsiisutti, MOFn sibiilota summii hin qabne, baasii xiqqaa fi lafaan badhaadhe fayyadamuun dalagaalee footokataaliitikii olaanaa ta’anii fi akkaataa idileetti kompileeksii sibiilota molakiyuulaa fayyadamuun hin argamne uumuuf akka waltajjiitti tajaajiluu akka danda’an argisiisa.”
Kamakura Y et al (2023) Tin(II) irratti hundaa’uun sibiilota-orgaanikii frameworks gahumsaa fi filannoodhaan hir’isuu kaarboon daayi’oksaayidii ifa mul’atu jalatti akka uumamu dandeessisu. Keemistirii Hojiirra Oolmaa, Maxxansa Idil-addunyaa. doi:10.1002/ani.202305923 irratti kan argamu
Gaaffii fi deebii kana keessatti, Dr. Stuart Wright, Senior Scientist at Gatan/EDAX, AZoMaterials waliin fayyadama hedduu electron backscatter diffraction (EBSD) saayinsii meeshaalee fi metallurgy keessatti irratti mari’ata.
Gaaffii fi deebii kana keessatti AZoM muuxannoo dinqisiisaa waggaa 30 Avantes ispeektaroskoopii, ergama isaanii fi egeree sarara oomishaa irratti Manaajara Omisha Avantes Ger Loop waliin mari'ata.
Gaaffii fi deebii kana keessatti AZoM waa'ee ispeektaroskoopii dhangala'aa ifaa fi dandeettii LECO GDS950n dhiyeessu LECO's Andrew Storey waliin haasa'a.
Kaameeraawwan ClearView® ga’umsa olaanaa qaban kanneen akka siintileeshinii raawwii maaykirooskoopii elektiroonii dabarsuu idilee (TEM) fooyyessa.
XRF Scientific Orbis Laboratory Jaw Crusher kan gocha lamaa fine crusher yoo ta’u gahumsi jaw crusher isaa hanga sample size isaa hanga dachaa 55 hir’isuu danda’a.
Waa'ee Bruer's Hysitron PI 89 SEM picoindenter, picoindenter ammayyaa kan in situ quantitative nanomechanical analysis baradhu.
Gabaa semiikondaaktarii addunyaa yeroo gammachiisaa keessa seeneera. Fedhiin teeknooloojii chippii indaastiricha kan kakaasee fi gufachiiseera, hanqinni chippii amma jiru yeroo muraasaaf itti fufa jedhamee eegama. Adeemsi amma jiru egeree indaastirichaa bocuu mala, adeemsi kun itti fufa.
Garaagarummaan guddaan baatirii giraafiinii fi baatirii haala jabaa gidduu jiru walnyaatinsa elektiroodii tokkoon tokkoo isaaniiti. Kaatoodiin yeroo baay’ee kan fooyya’u ta’us, alootroopoonni kaarboonii anoodota hojjechuufis fayyadamuu ni danda’u.
Waggoota dhiyoo asitti Intarneetiin Wantootaa saffisaan industirii hunda keessatti jechuun ni danda’ama, garuu keessumaa indaastirii konkolaataa elektirikii keessatti barbaachisaa dha.